MFAHAMU MWANZILISHI WA FACEBOOK (SEHEMU YA KWANZA}

NA DIDAS MUGYABUSO
(Kwa msaada wa tovuti mbalimbali)

Mark Elliot Zuckerberg alizaliwa Mei 14, 1984, eneo la White Plains, New York, ni mtoto wa pekee wa kiume na wa pili kuzaliwa kwa mama Karen Zuckerberg, daktari wa  magonjwa ya akili na baba Edward Zuckerberg, daktari wa meno. Yeye na dada zake watatu; Randi, Donna, na Arielle, walikulia Dobbs Ferry, New York. Uwezo wake wa kuandika programu haukuibuka kama miujiza, alianza kuvutiwa na masomo ya kompyuta tangu utotoni, akiwa na miaka 10 alipata kompyuta yake ya kwanza aina ya Quantex 486DX  kipindi hicho ni mwanafunzi wa shule ya kati, akiwa na miaka 12 babayake alimfundisha Lugha ya kikompyuta inayoitwa Atari Basic Programming
miaka ya 1990, aliitumia lugha hiyo kutengeneza mesenja ambayo aliiita ZuckerNet, iliziunganisha kompyuta zote zilizopo nyumbani kwao na ofisi ya babayake ya magonjwa ya meno iliyokuwa jirani na nyumba yao. Babayake aliiweka mesenja kwenye kompyuta yake ya ofisini na mtu wa mapokezi aliweza kumtaarifu  mgonjwa mpya anapoingia ofisini kwa kutumia programu hiyo. Babayake Edward Zuckerberg alikuwa akim’sapoti’ sana mtoto wake, baada ya kugundua ana kitu ndani yake, ilifika kipindi akamkodi mwalimu wa kompyuta ‘software developer’ David Newman ili amfundishe mtoto wake kama mwalimu binafsi. Newman alimwita mwanafunzi wake ‘mwenye akili nyingi’, kiasi kwamba ilikuwa vigumu kumtangulia. Zuckerberg pia alichukua mafunzo ya somo hilo katika Chuo cha Mercy, jirani na nyumbani kwao, alipokuwa bado akisoma ‘high school’. Alifurahia kujifunza programu za kompyuta, hasa vifaa vya mawasiliano na michezo. Pia alipokuwa elimu ya juu ‘High School’ aliandika code na kufanikiwa kutengeneza programu ya kucheza mziki aliyoiita Synapse Media Player kwa ajili ya kucheza miziki iliyo kwenye mfumo wa MP3,programu hiyo ilikuwa na uwezo wa kujua mtumiaji anapendelea miziki ya namna gani na kuweza kumtengenezea mtumiaji ‘playlist’ ya miziki kwa kukisia miziki anayopenda mtumiaji. Makampuni makubwa  ya Teknolojia duniani kama Microsoft na AOL walivutiwa sana na ujio wa programu hiyo ya Synapse Media Player na kila moja ilikuwa ikimshawishi Mark kuwauzia programu hiyo kwa kumtumia ofa nzuri, hata hivyo ‘jiniazi’ huyo alikataa ofa hizo za makampuni hayo mazito duniani, na alikataa ofa ya kushirikiana nao katika kazi. Aliendelea kukataa ofa hizo zilizokuja mara kwa mara za kuajiriwa  na makampuni hayo pamoja na kuahidiwa mamilioni ya pesa.Akiwa Phillips Exeter Academy,  Zuckerberg alishinda tuzo mbalimbali katika masomo ya sayansi
(hesabu, astronomy na fizikia) ambapo alihitimu mwaka 2002 na kujiunga na chuo kikuu maarufu duniani cha Havard.

Akiwa Harvard

Wakati akianza masomo Harvard, tayari alikuwa ameshajipatia umaarufu mkubwa kama ‘programa mwenye kipaji’. Alisoma saikolojia na sayansi ya kompyuta.
Katika mwaka wa kwanza wa masomo, aliandika programu aliyoiita CourseMatch, iliyoruhusu watumiaji kufanya uchaguzi wa madarasa ya kusomea na kuanzisha vikundi vya kujisomea pamoja.

Akiwa mwaka wa pili  alianzisha programu nyingine ambayo awali aliita Facemash, ambayo iliwawezesha wanafunzi kumchagua mtu mwenye sura nzuri kutokana na picha mbalimbali. Kutokana na mwanafunzi mwenzake aliyekuwa akiishi na Zuckerberg

wakati huo, Arie Hasit, anasema kwamba alitengeneza programu hiyo kimasihara.

Anasema walikuwa  na vitabu vilivyoitwa Face Books, vilivyohusisha majina  na picha ya kila mmoja aliyeishi katika mabweni ya wanafunzi.

“Awali, alijenga mtandao huo na kuweka picha mbili tu, au picha mbili za wanaume  na picha mbili za wanawake. Waliotembelea mtandao huo walikuwa na hiyari ya kuchagua ni nani alikuwa mzuri kuliko wengine.

Alitumia maarifa yake ya sayansi ya kompyuta vizuri kwa kuingia katika mtandao wa usalama wa Chuo Kikuu cha Harvard na kunakili picha kutoka kwenyevitambulisho vya wanafunzi wenzake vilivyokuwa vikitumiwa katika mabweni ili kuuboresha mtandao wake wa Facemash. Mtandao huu ulikuwa wazi kwa siku za mwishoni mwa wiki, lakini Jumatatu asubuhi chuo kilikuwa kinaufunga kwa sababu umaarufu wake ulikuwa unafanya mtandao wa chuo kuelemewa kutokana na wanafunzi wengi kuupenda.

Aidha, wanafunzi wengi walilalamika kwamba  picha zao zilikuwa zikitumiwa bila idhini. Mtandao wa Facemash ulianza kufanya kazi Oktoba 28, 2003, na ulifungwa siku chache baadaye na uongozi wa Harvard kuupiga marufuku. 

Zuckerberg alifunguliwa mashitaka ya kukiuka masuala ya usalama, kukiuka hakimiliki na kukiuka uhuru wa mtu binafsi, kwa kuiba picha za wanafunzi wenzake alizotumia kuutangaza mtandao wake. Aidha, alifukuzwa katika Chuo Kikuu cha Harvard kutokana na kitendo hicho.....

Makala hii itaendelea toleo 

lijalo

Tajirika kupitia Ufugaji wa Nyuki kwa mtindo wa kisasa

NA FRANK JOHNSON

Kufuga nyuki na kuzalisha asali kwa mtindo wa kisasa kwa kujenga nyumba ya nyuki inamwezesha mfugaji wa nyuki kuongeza uzalishaji wa asali na hatimaye kupata kipato zaidi.Ufugaji wa nyuki ni kazi ambayo imekuwepo kwa karne nyingi sana.Shughuli ya ufugaji wa nyuki nchini Tanzania hasa katika mkoa wa Tabora ambao ni maarufu kwa uzalishaji wa asali ilianza kutambulika rasmi tangu mwaka 1884, wakoloni kama Rebman na craft walipofika katika eneo hilo. Kwa kutambua faida za ufugaji wa nyuki, Mkuu wa mkoa wa Kagera Meja Jenerali mstaafu  Salum Kijuu aliweza kukabidhi mizinga ya nyuki kwa vijana na kina mama wa wilaya ya Karagwe mkoani Kagera ili iwasaidie kufanya kazi hiyo kwa ufanisi  na kuweza kujipatia kipato kizuri. Hivyo kwa kutambua umuhimu wa ufugaji wa nyuki,Gazeti la Hamasa limeamua kutoa elimu hii kwa wafugaji wa nyuki ili waweze kufuga kwa mtindo wa kisasa na kuweza kabisa kuondoa umaskini kwa vijana kupitia ufugaji huu.

MAMBO YA KUZINGATIA KATIKA UFUGAJI WA NYUKI.

NYUMBA YA NYUKI.
Hii ni aina mpya ya ufugaji wa nyuki ambapo unaweza kujenga kibanda au nyumba kisha kuweka mizinga idadi unayohitaji.

SABABU YA KUJENGA NYUMBA AU KIBANDA.
• Ni muhimu kufuga nyuki kwenye kibanda kwa sababu inasaidia kudhibiti wizi wa mizinga pamoja na wanyama wanaokula asali.
• Inarahisisha utunzaji wa mizinga na kuwafanya nyuki wasihame kwenda sehemu nyingine.
• Inasaidia watu wengi kujifunza namna nzuri ya ufugaji wa nyuki, ikiwa ni pamoja na watoto jambo ambalo linafanya shughuli hii kuwa endelevu.
• Uzalishaji unaongezeka, hii ni kwa sababu mizinga inayotumika ni ile ya kibiashara.mzinga 1 unapata asali kilo 30 sawa na lita 20.
• Ufugaji wa aina hii usaidia kuwakinga nyuki dhidi ya majanga kama vile moto na mafuriko.
• Inawaepusha nyuki na usumbufu unaoweza kuwafanya nyuki wasizalishe kwa kiwango kinachotakiwa

AINA YA NYUMBA
Unaweza kujenga nyumba yenye upana wa futi 3 na urefu wa futi 9.Nyumba hii inaweza kuchukua mizinga 50, halikadhalika unaweza kujenga kibanda chenye ukubwa sawa na huo.

ENEO LINALOFAA.

• Ili kuwa na ufanisi mzuri,nyumba hii inafaa kujengwa nje kidogo ya makazi ya watu
• Kusiwe na mifugo
• Iwe sehemu ambayo watoto hawawezi kufika
• Isiwe karibu na njia ambayo watu wanapita mara kwa mara
• Kusiwe na aina ya mimea ambayo nyuki hawapendi.na kuwe na maji karibu.

MAVUNO
Baada ya kujenga nyumba, kuweka mizinga na nyuki kuingia, unaweza kuvuna kwa mara ya kwanza baada ya miezi mitatu (3).Utaweza kupata mavuno mazuri endapo utavuna kabla nyuki na wadudu wengine hawajaanza kula asali.
Ni muhimu kuhakikisha kuwa wadudu waharibifu kama vile sisimizi, mende na wengineo wanadhibitiwa ili kutokuathiri uzalishaji wa asali.
UMUHIMU WA ASALI.

• Asali inatumika kama chakula
• Asali inatumika kama tiba ya magonjwa mbalimbali.
• Asali hutumika kutibu majeraha.
• Ni chanzo kizuri cha mapato.
• Hutumika kutengeneza dawa za binadamu.
• Asali inaweza kuhifadhiwa kwa miaka mingi sana bila kuharibika.Hii inatokana na wingi wa dawa maalumu iliyonayo inayofanya isiharibike

BIDHAA ZITOKANAZO NA ASALI.
• Asali yenyewe.
• Royal Jelly: Hii ni aina ya maziwa
Hakikisha unavuna kitaalamu

yanayotengenezwa na nyuki ambayo hutumika kama tiba

.• Gundi: Hii hutumika kutengeneza bidhaa za aina mbalimbali kulingana na mahitaji ya mtumiaji.

• Nta: Hutumika kutengeneza mishumaa kulainisha nyuzi, kutengeneza dawa ya viatu, mafuta ya kupaka, pamoja na dawa ya ngozi.

Hivo kuna soko kubwa sana la asali kutokana na mahitaji yake, ni jukumu lako mjasiriamali kuwekeza kwenye kufuga nyuki. Mnaweza mkawa kikundi na hatimaye mkashirikiana kufuga nyuki kwa ajili ya kupata asali ili kujikwamua kiuchumi.

Senene heshima na biashara ya mhaya

HAMASA - KAGERA

Senene  mdudu anayefanana  na panzi ameweza kuwa mdudu wa kuthaminika zaidi katika jamii ya watu wa Mjini Bukoba  kwani amekua zao zuri la biashara vilevile ni chakula cha heshima kwa kabila la Wahaya  .Wadudu hao(Senene) ni wadudu ambao hupatikana kwa msimu na kwa kiasi kikubwa katika maeneo baadhi ya Mkoa wa Kagera na nje ya mkao wa kagera ambao hutegwa na wengine hukamatwa na watu kwa ajili ya kuliwa nyumbani au kwa ajli ya biashara ni moja kati ya biashara iliyowaingizia wakazi wengi wa Mjini Bukoba kutokana na watu wengi kufurahia chakula ya wadudu hao. Senene hupatikana kwa misimu katika mwezi wa 4 na 11 ambapo huonekana  katika maeneo yenye nyasi  ndefu au fupi na watu huanzia hapo kuwakamata wadudu hao, watoto kwa wakubwa hujihusisha na kuwakamata Senene kwajili ya chakula au kwajili ya biashara. Wafanyabiashara mbalimbali wamejikita katika biashara ya senene kwasababu imeonekana kuwa nafaida kibiashara. Senene huitajika kwa kiasi kikubwa  kwa ajili ya biashara kila msimu wafanya biashara huwakamata senene  kwa wingi katika magunia na madiaba, Ili kukamata senene wengi kiasi hicho huhitajika maandalizi  makubwa na ya mda ,Senene kwajili ya biashara hukamatwa  jioni au usiku kwa kutumia taa zenye mwanga mkali  ambazo hutegeshwa kwajili ya kuvutia  senene hao nyakati za usiku pamoja na mabati marefu kwenda juu yaliyoelekezwa kwenye midomo ya madiaba, pia huachiliwa moshi mzito unao vuka kwenda juu ambao ndio humkosesha senene nguvu na kuanguka katika madiaba yaliyo tegeshwa kupitia mabati  senene huvutiwa na mwanga nyakati za jioni na huufwata mwanga huo hivyo ndivyo hujikuta wakiliwa.
Zaidi ya asilimia 10.5% ya wakazi wa Mjini Bukoba kila ifikapo msimu wa senene hujikita na biashara hiyo ya Senene na  huuzwa kwa mifuko midogo au pakiti  au kwa magunia na madiaba kwa fungu la bei ya chini kabisa senene huuzwa shiling 500 pesa ya kitanzania.
Senene ni chakula ya asili ya Muhaya  na hupewa heshima kubwa hasa katika maeneo ya vijijini ambako asili hutokea,wagen rasmi katika famili waliokuja kutoa Mahali au Wazee wenye heshima kubwa  hukalibishwa kwa kupewa  Senene kama heshima ya ujio wa watu hao.

MAKALA: SANAA YA UCHONGAJI

HAMASA-KAGERA

Leo baada ya kumtembelea moja kati ya wachongaji vinyago na mihuri aliye katika Maspaa ya Bukoba Mjini Bwn.Shafi Mustapha ameweza kutueleza mengi kuhusu shughuli zake za uchongaji na kwa namna anavyoziendesha na changamoto anazo kabiliana nazo.Akiongea na Gazeti la Hamasa Bwn.Shafi Mustapha alielezea kuwa shuguli yake kubwa anayo jishughulisha nayo katika ofisi yake ni uchongaji wa mihuli mbalimbali kama ya Mashuleni,Ofisini au ya mtu binafsi.
  Alizungumzia shughuli hiyo kama shughuli yenye manufaa makubwa kwake na ndoo kitu kinachomfanya aifanye shughuli hiyo kwa kipindi cha muda mrefu mpaka sasa, kwani shughuli hiyo ya uchongaji wa mihuri ndio inayomuwezesha  Bwn.Shafi Mustaph ambaye ni Baba wa watoto sita kuweza kuimudu familiayake katika mahitaji mbalimbali, akizidi kuliambia Gazeti la Hamasa mafanikio aliyo yapata kupitia kazi yake ya uchongaji wa mihuri alisema “kazi hii imenipatia faida kiasi cha kuweza kujenga nyumba yangu mwenyewe”.Akiwa kama moja ya wanafunzi wa kaka yake ambaye pia ni mtaalamu wa kazi hiyo Bwn.Mustapha alisema kutosomea kazi hiyo ya uchongaji wa mihuri ila ni kazi ambayo alifundishwa na kaka yake kipindi cha nyuma na alijiendeleza mpaka sasa ana ofisi yake ambamo huendeshea shughuli zake za uchongaji mihuri kulingana na mahitaji ya wateja wake mbalimbali.
 Akiendelea na mazungumzo Bw.Mustaph alielezea kwa namna kazi hiyo inayoweza kumgharimu hadi mudawa masaa matatu(3)au zaidi kwa jinsi wateja wake wanavyo ipokea na kundi gani ni sehemu kubwa ya wateja wake? Alisema”Soko na wateja wangu wengi ni watu kutoka maofisi mbalimbali,mashuleni na kwa watu binafsi.Ila changamoto kubwa ni kwa namna baadhi ya wateja hao ambavyo bado hawajauthamini ukubwa na ugumu wa kazi hii hivyo hata katika maelewano hupenda kufanyiwa kazi kwa bei ya chini sana kuliko kazi yenyewe”.
 Bwn. Mustapha ambaye ni mkongwe katika sanaa hiyo ya uchongaji wa mihuri alituelezea kwa ufupi kwa namna uchongaji wa muhuri mmoja unavyofanyika, “Shuguli hizi hutegeme na mahitaji ya mteja  lakini kwa muhuri mdogo wa kawaida hatua zake ni kuchonga maneno katika mpira mdogo na maneneo hayo yawe katika mtindo wa kiarabu yaani hutoka kulia kuelekea kushoto na baadaye huja kuwekwa katika kijibao kidogo cha muhuri.Hatua hizi chache huhitaji usanifu na ufundi mkubwa kwa ajili ya kutoa muhuri ambao utamvutia mteja.”

Batiki, vazi la kitanzania lisilochuja

HAMASA-KAGERA

KITAMBAA cha batiki kimekuwepo kwa muda mrefu, na bado hakijapitwa na wakati. Wafalme huvaa batiki wakati wa karamu zao za kifahari, na pia wachuuzi sokoni huvalia batiki. Batiki ni kitambaa maridadi, chenye rangi za kuvutia, na kina unamna-namna wa michoro. Hata hivyo, batiki ni nini? Kinatengenezwaje? Kilitoka wapi? Na kinatumiwaje leo?
Batiki ni kitambaa kilichoanza kutumiwa zamani. Michoro ya batiki hutokezwa kwa kutumia mbinu ya pekee ya kuzuia rangi isishike sehemu fulani-fulani za kitambaa na sanaa hiyo imekuwa sehemu ya maisha na utamaduni wa watu nchini Indonesia. Vitambaa vya aina hiyo ni maarufu duniani kote.
Msanii hutumia kifaa kidogo cha shaba kilichojazwa nta iliyoyeyushwa ili kuchora kwa mkono michoro mbalimbali ya pekee kwenye kitambaa. Baada ya nta hiyo kukauka, kitambaa hicho hutiwa ndani ya rangi. Sehemu zilizopakwa nta huhifadhi rangi yake ya asili, kwa kuwa hazishiki rangi. Ili kutokeza unamna-namna wa mitindo, mbinu hiyo hurudiwa tena na tena kwa kutumia rangi tofauti-tofauti.

Katikati ya karne ya 19, wasanii wa Batiki walitumia stempu za shaba kutia nta. Njia hiyo ilikuwa ya haraka kuliko kutumia kifaa cha shaba na ingeweza kutumiwa kutengeneza vitambaa vinavyofanana. Katika karne ya 20, viwanda vilianza kutumia wavu fulani uliotengenezwa kwa hariri unaowekwa kwenye mashine ili kutokeza picha kwenye kitambaa. Lakini bado unaweza kununua kitambaa cha batiki kilichotengenezwa kwa mikono. Hata hivyo, vitambaa vya batiki vinavyotengenezwa viwandani ndivyo vinavyopatikana kwa wingi.
Kwa kawaida, vitambaa vya pamba na hariri hutumiwa kutengeneza batiki. Rangi zinazotumiwa hutengenezwa kutokana na majani, mbao, maganda ya mti, na vikolezo, ingawa rangi zinazotengenezwa viwandani hutumiwa pia. Kabla ya nta kuanza kutumiwa, majani yaliyopondwa, mafuta ya wanyama, na hata matope yalitumiwa kutokeza michoro. Siku hizi nta inayotumiwa hutengenezwa viwandani.

Hata hivyo, bado watu wanatumia mchanganyiko wa mafuta ya taa na nta ya nyuki. Hakuna mtu anayejua ni lini na ni wapi hasa kitambaa cha kwanza cha batiki kilipotengenezwa. Nchini China, vipande fulani vya vitambaa vya batiki vimepatikana vinavyokadiriwa kuwa ni vya kabla ya karne ya sita W.K. Bado haijajulikana wazi ni lini mbinu ya kutengeneza batiki ilianza kutumiwa nchini Indonesia, lakini kufikia karne ya 17 inaonekana kwamba wafanyabiashara walileta vitambaa vya batiki nchini Indonesia na wengine walivinunua kutoka nchini humo.
Katika miaka ya hivi karibuni, vazi la batiki limekuwa maarufu zaidi na limekuja kuwa vazi linalotambulisha taifa la Indonesia. Mnamo 2009, ili kutambua historia ndefu ya batiki nchini Indonesia na jinsi ambavyo limeathiri utamaduni wa nchi hiyo, shirika la UNESCO liliorodhesha sanaa ya batiki kuwa sehemu ya “Utamaduni wa Kiasili Uliorithiwa” wa nchi hiyo.
Kuna njia za kitamaduni za kuvaa, kukunja, nakutengeneza batiki ambazo zinatokana na mila na ushirikina wa watu wa Indonesia. Mikoa mingi ya Indonesia ina aina zao za rangi za batiki na michoro. Kwa mfano, batiki kutoka pwani ya kaskazini ya Java, huwa na rangi nyangavu na mara nyingi zinakuwa na michoro ya maua, ndege, na wanyama wengine. Hata hivyo, batiki inayotoka Java ya kati kwa kawaida huwa na rangi chache ambazo zinakaribia kufanana, na mara nyingi zinachorwa maumbo ya kijiometriki. Kuna aina 3,000 hivi za mchoro ya batiki zilizorekodiwa.

Vazi la kitamaduni la batiki ni selendang, ambalo hutumiwa kama mtandio au nguo ya kubebea vitu ambayo wanawake huvaa au kujitanda mabegani. Mara nyingi, wanawake huitumia kama mbeleko ya kubebea watoto au bidhaa za sokoni. Hata hivyo, kunapokuwa na jua kali mtandio huo hutumiwa kufunika kichwa. Wanaume hutumia kitambaa fulani cha kitamaduni kufunika kichwa kinachoitwa iket kepala. Kitambaa hicho cha batiki chenye
umbo la mraba hufungwa kichwani na kufanyiza kilemba. Mara nyingi, kilemba hicho huonwa kuwa vazi rasmi la sherehe.Kitambaa kingine cha batiki chenye umbo la mstatili kinachopendwa sana na ambacho hufungwa kuzunguka mwili kinaitwa sarong. Wakati mwingine pindo mbili za mwisho huunganishwa. Sarong ya kawaida hufunika miguu, kisha mkunjo hufanyizwa kiunoni, na hivyo huwa kama sketi kubwa. Sarong huvaliwa na wanaume na wanawake. Vitambaa vya batiki hutumiwa kutengezaaina nyingi sana za nguo, iwe ni suruali za kawaida tu au hata magauni ya hali ya juu. Lakini vitambaa hivyo hutumika kuchorea picha, mapambo ya kuning’inizwa, vitambaa vya meza, mashuka ya kupamba vitanda, na kadhalika. Watalii wanapotembelea soko la vitambaa vya batiki nchini Indonesia wanaweza kupata aina tofauti-tofauti za mifuko, sapatu, chengeu, na hata mfuko wa kufunika kompyuta zinazoweza kubebwa. Kwa kweli, kina matumizi mengi yasiyoweza kuhesabika—kitambaa maridadi sana.

Tambua jinsi ya kujikwamua kiuchumi wewe mwanakagera kupitia kwa wadau wa elimu.

Na Lameck Richard-BUKOBA

Tambua jinsi ya kujikwamua kiuchumi wewe  mwanakagera kupitia kwa wadau wa elimu.
  Kutokana na wimbi kubwa la vijana kukumbana na changamoto ya kukosa ajira pindi wanapohitimu masomo yao katika vyuo mbalimbali mkoani Kagera na Tanzania kwa ujumla, hali inayopelekea kuwepo kwa makundi ambayo yanaweza kuhatarisha maisha ya wnanchi kwa sababu ya kukosa kazi ya kufanya.
   Gazeti hili liliongea na mdau wa elimu mkoani kagera pia mkurugenzi wa chuo cha King Rumanyika Bw.Godison Rwegasira, ambapo alisema kuwa kuna changamoto kubwa inayowakabili wahitimu wa vyuo mbalimbali huku akisema kuwa wahitimu hao wanajisahau kujihusisha hata na kazi za ujasiliamali,na pengine kwa kutopata elimu hiyo kutoka waliposomea au kutofatilia.
    Bw.Godison alisema kuwawao wameanzisha taasisi ya elimu kwa lengo la kuondoa ujinga katika taifa letu na kuwasaidia vijana kuajiriwa au kujiajiri na kuwasaidie wananchi wengine ikiwa ni pamoja  na kujikwamua kiuchumi kupitia ajira wanazozipata.
  Kupitia hilo aliwashauri wadau wengine wa elimu na wamiliki wa vyuo mkoani kagera kuhakikisha wanatoa hata elimu ya ujasiliamali kwa wanafunzi wao  kwa ajili ya kuwawekea mazingira mazuri wahitimu ili pindi wanapokuwa nyumbani wakisubiria
 kuajiriwa wawe wanaendelea na majukumu mengine.
Aliwashauri  vijana wote waliobahatika  kwenda vyuoni kuacha tabia ya kulalamika sana kuwa hawana la kufanya kutoka na ajira kuchelewa,kwani watambue kuwa kuna mambo mengi ya kufanya katika jamii kwa kutumia elimu walioipata na aliongeza kuwa hata wale ambao pengine kwa bahati mbaya hawakuweza kujiendeleza miradi. Alisema kuwa hata kilimo,taasisi binafsi kielimu wasikae ndani kwa kudai kuwa hamna kazi kwani watambue kunani sehemu moja wapo iliyowasaidia watu wengi kutoka kimaisha,hivyo vijana wasidharau kazi  na wasipendelee kuwa na mafanikio ya muda huo huo,bali wawekeze kwanza ili baadae waweze kunufaika na kile watakachokianzisha na pale watakaposhindwa wanaweza kuongea na hao wadau wa maendeleo au watu waliopiga hatua kimaisha ili kuhakikisha wanasonga mbele kimaendeleo.

   Bw.Godison aliongeza kuwa pamoja na hayo  waajiriwa wote na wanaojiajiri wanatakiwa kuhakikisha wanatanguliza  nidhamu kazini pindi wanapokuwa wanatekeleza majukumu yao ya kazi,sanasana alisema kuwa wale wanaoajiriwa wanatakiwa kuwa makini sana kwenye majukumu yao kwani tofauti na hapo wanaweza  kujikuta  wanaachishwa kazi hususani kipindi hiki cha “hapa kazi tu”.

Pichani: Bwana Godison Rwegasira, Mkurugenzi wa chuo cha King Rumanyika kilichopo Manispaa  ya Bukoba Mkoani Kagera

FAIDA NA CHANGAMOTO ZA KAZI YA BODABODA - KAGERA

Na Frank Johnson
Biashara ya bodaboada ni biashara inayokuwa kwa kasi sana mkoani Kagera,ikianzia nchi ya jirani Uganda na kwa Tanzania naweza sema Kagera ndio Mkoa wa kwanza kufanya biashara hii ya bodaboda.Vijana wengi kutokana na ukosefu wa ajira wameamua kuingia kwenye biashara ya bodaboda.Kwa mkoa wa Kagera biashara ya bodaboda imekuwa ni fursa kwa vijana kutokana na ukosefu wa usafiri wa magari kutoka sehemu moja kwenda nyingine mfano mtu anayetoka Kahororo,Kashai au Mafumbo akitaka kwenda mjini ni lazima achukue bodaboda au atembee kwa mguu.
Gazeti la Hamasa limefanikiwa kuzungumza na waendesha bodaboda pia wamiliki wa bodaboda kujua ni changamoto gani na faida wanazopata kutoka kwenye bodaboda,tulizungumza na waendesha bodaboda kutoka wilaya ya Bukoba,Karagwe,Misenyi,Muleba,Biharamulo,Ngara na Kyerwa.
Kutokana na malezo yao,kwenye kufanya hii biashara ya bodaboda kuna njia mbili,moja ni kumwachia  ni kuwa na mkataba, wamiliki uwapa waendesha bodaboda na uhitaji kupewa kiwango cha pesa kuanzia Tsh 7,000 hadi Tsh 10,000 na baada yamwaka mmoja inakuwa ya muendesha bodaboda baada ya mkataba kuisha,aina ya pili ni bila mkataba mmiliki hupewa kuanzia Tsh 6,000 hadi Tsh 8,000 kwa siku kulingana na eneo husika.
Mkoani Kagera changamoto na faida wanazopata bodaboda tulizobaini kutokana na kufanya nao mahojiano kutoka katika wilaya zote ni,wizi na uporaji umeongezeka,kama ilivyo changamoto kwenye biashara nyingine,waendesha bodaboda wengi wameibiwa na kuporwa pikipiki na watu wanaojifanya kuwa abiria lakini baadaye wanawageuka na kuwapora kwa kuwatishia kuwafanyia jambo baya.
Changamoto nyingine ni ajali kuongezeka,hii inasababishwa na vijana wengi kutokujua sheria za barabara,kuna vijana wanaamini ukishajua kuendesha bodaboda mtaani unaweza pia kuendesha barabarani,hii hupelekea waendeshe pikipiki barabarani bila kuwa na uelewa kuhusu sheria za barabara.Ajali nyingi zimepelekea vifo na ulemavu wa kudumu kuongezeka. Changamoto nyingine waliyotuambia ni kupata vishawishi vya ngono, kuna abiria ambao ni wanawake wakipandapikipiki hawataki kulipa na kuwambia kuwa wanaweza kulipa kwa kufanya ngono hasa abiria ambao wanawachukua usiku kutoka sehemu za starehe.Hii inapelekea magonjwa ya zinaa kuongezeka,mimba zisizotarajiwa na watoto wanaozaliwa kukosa malezi pia ni hasara kwa muendesha bodaboda na mmiliki kwa kukosa mapato sahihi.
Changamoto nyingine tuliyoigundua Hamasa ni kuwa watoto wanaugua ugonjwa wa nimonia kwa kuwekwa mbele kabisa kwenye pikipiki,kutokana na upepo mkali hii inapelekea watoto kupata ugonjwa wa nimonia.
Pia waendesha bodaboda na wamiliki wake mkoani Kagera wametueleza faida wanazopata kutokana na biashara hiyo ya bodaboda. Moja imekuwa mkombozi wa tatizo la ajira,biashara ya bodaboda imeleta ajira kwa vijana,vijana wengi mkoani Kagera wamejiajiri kwenye bodaboda na kuajiriwa pia kutokana na biashara hii,hivyo inawaongezea kipato.Pia imeleta ajira kwa mafundi ambao hutengeneza hizo bodaboda pale zinapoharibika au kuzifanyia matengenezo.
Pili vipato vya ziada vya wafanyakazi binafsi na wale wa serikali kama waalimu vimeongezeka,wafanyakazi wengi wamechukua mikopo na kununua bodaboda ili kuwapa vijana waendeshe kwa ajili ya kuwaongezea kipato cha ziada,wafanyakazi wengi wananufaika kutokana na hii biashara ya bodaboda mkoani Kagera.
Tatu imerahisisha usafiri maeneo ya mjini na vijijini pia,kuna maeneo mengi mkoani Kagera kabla ya biashara ya bodaboda kuingia wananchi walikuwa wanapata shida ya usafiri na kuwalazimu kutembea umbali mrefu kwa mguu,lakini sasa kutokana na uwepo wa bodaboda imerahisha usafiri mjini na vijijini. Mwisho serikali imeingiza mapato na inazidi kuingiza

mapato kutokana na biashara hii ya bodaboda, kuanzia pikipiki zinapoingia Tanzania hadi biashara inapofanyika.
Hasara ya hii biashara ni kwamba imesababisha vilema vingi sana, watu wengi wamepata vilema kutokana na matumizi mabovu ya usafiri huu.
Gazeti la Hamasa linatoa wito kwa serikali ya mkoa wa Kagera kuwa wanatoa elimu mara kwa mara kwa waendesha bodaboda kuhusu usalama barabarani pia wamiliki wa bodaboda kuhakikisha mtu wanayempa chombo cha usafiri ana leseni.Vilevile tunatoa wito kwa waendesha bodaboda kuzingatia sheria za barabarani na kutotumia kilevi chochote muda wa kazi.

Madereva bodaboda wakiwa wamepack jirani na soko kuu la manispaa ya Bukoba

Shindano la kisura wa gazeti la Hamasa laendelea kupamba moto

Warembo waliojitokeza kwenye Toleo la pili la gazeti la Hamasa wakijinadi, kama unataka kushiriki bado hujachelewa, wasiliana nasi sasa tukupe utaratibu ili tuweze kukujumuisha kwenye toleo la 3 la Gazeti hili

'Wille Kiroyela'

Mkurugenzi wa Bukoba Cross Culture Travel & Tours, Ndugu William Oswald Rutta ambaye pia ni diwani wa kata ya Ishozi akiongelea shughuli zake za utalii na siasa...

Vision FM CEO

Mahojiano na Valerian, mmiliki wa Vision Fm kwenye kipindi cha Hamasa TalkShow

Mzee Pius Ngeze

Mahojiano na mzee Pius Ngeze kwenye kipindi cha Hamasa TalkShow